آرماند آمار

ریشه‌های چندفرهنگی و شکل‌گیری یک زبان موسیقایی منحصربه‌فرد

آرماند آمار (Armand Amar) آهنگساز فرانسوی است که در سال ۱۹۵۳ در خانواده‌ای با اصالت مراکشی و فرانسوی به دنیا آمد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در مراکش سپری کرد. این تجربه زندگی در قلب جهان عرب و آفریقا، تاثیری ماندگار و بنیادین بر موسیقی او گذاشت. از همان نوجوانی، به صورت خودآموز شروع به یادگیری موسیقی کرد و در سال ۱۹۶۸ نواختن سازهای کوبه‌ای همچون «کانگا» (Congas) را آغاز کرد و سپس به سراغ آموختن «طبلا» (Tabla) و «ضرب» (Zarb) رفت. این جست‌وجوی خستگی‌ناپذیر برای صداهای «غیراروپایی»، که در محیط فرانکوفون مراکش آن روزگار عجیب و عامیانه تلقی می‌شد، اساس نگاه آینده او را تشکیل داد. او نه در پی تقلید، که در جست‌وجوی درک «زبان زنده» موسیقی‌هایی بود که بر سنت شفاهی و بداهه‌پردازی استوار بودند.

اتصال موسیقی و حرکت: آغاز حرفه با هنر رقص

مسیر حرفه‌ای آمار نه از سینما، که از جهان رقص معاصر آغاز شد. آشنایی سرنوشت‌ساز او در سال ۱۹۷۶ با پیتر گاس (Peter Goss)، طراح رقص و انسان‌شناس آفریقای جنوبی، نقطه عطفی بود. گاس که مجذوب علاقه آمار به صداهای فرهنگ‌های گوناگون شده بود، او را به دنیای رقص معرفی کرد و فضایی را برای همکاری فراهم آورد. برای آمار که همواره در پی بیان فیزیکی و ارتباط مستقیم موسیقی بود، این همکاری مانند کشف «زبان گمشده» بود. این مشارکت طولانی‌مدت که تا سال ۱۹۹۱ ادامه یافت، آمار را به خلق موسیقی برای بیش از ۱۵ باله مختلف کشاند و او را به چهره‌ای شناخته‌شده در عرصه رقص معاصر اروپا تبدیل کرد. تجربه او در خلق موسیقی برای حرکت، حس قوی روایت‌گری، زمان‌بندی و ایجاد فضای احساسی را در او تقویت کرد، مهارتی که بعدها برگ برنده او در سینما شد.

عبور به سینما و اوج‌گیری با همکاری‌های ماندگار

ورود رسمی آمار به عرصه سینما در سال ۲۰۰۲ و با همکاری کارگردان شهیر یونانی، کوستا گاوراس (Costa-Gavras) برای فیلم «آمین» (Amen) اتفاق افتاد که درباره رابطه واتیکان با رژیم نازی بود. آمار با اعتراف به بی‌تجربگی در این زمینه، نخستین تلاشش را ناموفق دانست، اما اصرار گاوراس باعث شد تا او بیاموزد که موسیقی فیلم «تنها همراهی تصویر نیست، بلکه باید معانی عمیق‌تری را آزاد کند». این همکاری موفق، آغازی بر فصل درخشان کارنامه سینمایی او بود.

از آن پس، آمار موسیقی متن تمام فیلم‌های گاوراس را ساخت و هم‌چنین با کارگردانان بزرگی چون رادو میهایلئانو (Radu Mihăileanu) و یان آرتوس-برتران (Yann Arthus-Bertrand) همکاری مستمری را آغاز کرد. اوج این همکاری‌ها، آهنگسازی برای فیلم «کنسرت» (Le Concert) ساخته میهایلئانو بود که برای آمار جایزه معتبر «سزار بهترین موسیقی متن» را در سال ۲۰۱۰ به ارمغان آورد. موسیقی او برای مستندهای حماسی آرتوس-برتران (Arthus-Bertrand) مانند «خانه (Home)» ، «انسان (Human)» و «اقیانوس سیاره (Planet Ocean)» نیز شهرتی جهانی یافت و برنده و نامزد جوایز متعددی از جمله جایزه «فدراسیون بین‌المللی منتقدان موسیقی فیلم» (IFMCA) شد.

میراث، نوآوری و دسترسی به آثار در سایت ملوتو

آرماند آمار امروزه به عنوان یکی از تاثیرگذارترین آهنگسازان معاصر اروپا شناخته می‌شود که توانسته با زبانی کاملا شخصی، پلی بین تمدن‌های موسیقایی شرق و غرب بزند. سبک او تلفیقی اصیل و خالص از سازهای ارکسترال غربی با ملودی‌ها و ریتم‌های شرقی و سازهای کوبه‌ای است. از فعالیت‌های دیگر او می‌توان به تاسیس انتشارات «Long Distance» در سال ۱۹۹۴ به همراه آلان وبر (Alain Weber) و با مشارکت پیتر گابریل (Peter Gabriel) اشاره کرد، ناشری که بر موسیقی جهانی و کلاسیک متمرکز است.

همچنین خلق اولین اوراتوریو موندی (Oratorio Mundi) خود با نام «لیلا و مجنون (Leyla & Majnun)» در سال ۲۰۱۱، با گردآوری چهل موسیقی‌دان از سراسر جهان، از جمله سالار عقیلی از ایران، نشان‌دهنده وسعت دید و جاه‌طلبی هنری اوست. از دیگر آثار شاخص آرماند آمار، فیلم سینمایی «بابا عزیز (Bab' Aziz)» است که در آن علاوه بر سالار عقیلی، گلشیفته فراهانی نیز حضور دارد.

مجموعه غنی و متنوع آثار او، از موسیقی متن‌های عمیق و حماسی گرفته تا آثار مستقل و باله، گنجینه‌ای برای علاقه‌مندان به موسیقی سازی روایی و چندفرهنگی است. این مجموعه در «سایت ملوتو» گردآوری شده‌اند. علاقه‌مندان می‌توانند برای دانلود با کیفیت بالا آلبوم‌ها و تک‌آهنگ‌های بی‌کلام این آهنگساز برجسته به بخش موسیقی فیلم سایت ملوتو مراجعه کرده و در جهان صوتی منحصربه‌فرد او غرق شوند.